हवामान
• तूर पिकासाठी 18-30°C तापमान योग्य असून 20-28°C तापमान आदर्श मानले जाते. पुरेशी आर्द्रता असल्यास हे पीक 40°C पर्यंतचे तापमान सहन करू शकते.
माती
• तूर पीक विविध प्रकारच्या मातीमध्ये वाढू शकते, परंतु खोल, चांगल्या निचऱ्याची गाळमाती सर्वात योग्य असते. माती खोल, चांगली निचऱ्याची आणि क्षारमुक्त असावी.
जमीन तयारी (नांगरणी)
• तूर पिकासाठी बीज पेरणीपूर्वी एक खोल नांगरणी करून त्यानंतर 2 ते 3 वेळा कुळवणी करावी. उन्हाळ्यात खोल नांगरणी केल्यास कोरड्या जमिनीत ओलावा टिकवून ठेवण्यास मदत होते. जलसंचय टाळण्यासाठी आणि पाण्याचा निचरा जलद व्हावा म्हणून जमीन समतल करणे आवश्यक आहे.
पेरणीची वेळ
• पेरणी 15 जून ते 15 जुलै दरम्यान किंवा पावसाळ्याच्या सुरुवातीला करावी.
पेरणी पद्धत
• पेरणी सीड ड्रिल किंवा हाताने करावी.
• बियाणे प्रमाण: 4-6 किलो/एकर.
अंतर व पेरणीची खोली
• पिकाचे अंतर मातीचा प्रकार, सुपीकता आणि पाण्याची उपलब्धता यावर अवलंबून असते. साधारणतः 90x30 सेमी किंवा 120x30 सेमी अंतर ठेवावे.
खते व खत व्यवस्थापन
• प्रति हेक्टर 10 टन शेणखत वापरावे आणि खत पुढीलप्रमाणे द्यावे.
रासायनिक खते
• शिफारस केलेले खत प्रमाण 8:24:8 किलो/एकर असून ते जमिनीच्या तयारीवेळी बेसल डोस म्हणून द्यावे. तसेच पेरणीपूर्वी प्रति एकर 10 किलो ZnSO4 द्यावे.
• योग्य खत व्यवस्थापनासाठी आपल्या संबंधित कृषी विद्यापीठाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करावे.
तण नियंत्रण
• उगवणीपूर्वी तणनाशक: पेंडिमेथालिन 3 मिली/लिटर पाण्यात मिसळून योग्य जमिनीतील आर्द्रतेवर उगवणीपूर्वी फवारणी करावी, ज्यामुळे 30 दिवसांपर्यंत तणमुक्त स्थिती राखता येते. दोन वेळा हाताने तण काढणी आणि दोन वेळा कुळवणी करावी.
सिंचन
• चांगल्या उगवणीसाठी पेरणीनंतर लगेच हलके पाणी द्यावे. फुलोरा व शेंगा तयार होण्याच्या अवस्थेत योग्य ओलावा अत्यंत महत्त्वाचा असतो.
कीड व्यवस्थापन
• शेंगा पोखरणारी अळी, पान गुंडाळणारी अळी व शेंगा माशी यामुळे फुलोरा व शेंगा तयार होण्याच्या अवस्थेत 30-50% नुकसान होते.
• नियंत्रण उपाय - इमामेक्टिन बेंजोएट 5% SG @ 1.0 ग्रॅम/लिटर पाणी किंवा क्लोरांट्रानिलिप्रोल 18.5% SC @ 0.2 मिली/लिटर पाणी फवारावे.
रोग व कीड नियंत्रण उपाय
• करपा (विल्ट) हा मातीजन्य रोग असून तो Fusarium oxysporium मुळे होतो. पीक फेरपालट, योग्य निचरा व Trichoderma viride ने बीजप्रक्रिया करून हा रोग कमी करता येतो.
कापणी
• शेंगा 75-80% परिपक्व झाल्यावर पीक कापणी करावी.
टीप
• योग्य स्थानिक उपायांसाठी जवळच्या KVK, कृषी विभाग किंवा कृषी विद्यापीठाच्या तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
• योग्य प्रादेशिक व्यवस्थापन व अनुकूल हवामान परिस्थितीत चांगल्या उत्पन्नाची अपेक्षा करता येते